+ NL JOHN WATTS: DE ZOEKENDE MENS
1 RECENSIES KLIK HIER
2 EXCLUSIEF GESPREK
In geen vier jaar tijd, heeft John Watts drie bijzondere projecten afgeleverd die het muzikale an sich ver overstijgen en zowel zijn sociaal engagement als zijn artistiek meesterschap bevestigen. Een overzicht aan de hand van een exclusief gesprek met een zoekend mens en een experimenterend artiest, gevolgd door recensies.
We zullen het nog één keer zeggen. Of beter, we laten het John Watts zélf nog één keer zeggen: “Ik heb in vier jaar tijd een eigen publiek opgebouwd als John Watts. Een groot deel van dat publiek is relatief jong, die kennen mij niet of amper van Fischer Z. Ik ben best fier op die verwezenlijking. In Duitsland werd mijn cd ‘Real Life’ vooral op studentenradio’s gedraaid. Er komt dus géén nieuw werk of een nieuwe tournee van Fischer Z, hoewel men me daar regelmatig goed geld voor biedt. Ik hou nu eenmaal van experimenten”.
De 21ste eeuw schrikt John Watts niet af, integendeel. De man blijft ontzettend productief, maar vooral ook inventief. Ik herinner me perfect zijn optreden op R&B Harelbeke van 2003, toen heel de volgorde dooreen werd gegooid omdat Dave Edmunds zijn kat stuurde. Zo gebeurde het dat John Watts in de vroege vooravond doodgemoedereerd de scène opstapte en met een minimalistische set heel de tent van ruige bluesrockers inpakte. In mei 2006 zag ik hem in de Gentse Bijloke tijdens een benefietdubbel met Steve Harley. Met enkel en alleen de jonge drummer Sam Walker als begeleiding en met zo goed als uitsluitend nieuw werk, pakte hij opnieuw heel de zaal in. Toen werd ik pas echt geïnteresseerd en Brecht van Blue Note Belgium introduceerde me bij, zo bleek meteen, een immer bereikbare, uiterst sociale en leergierige John Watts. We babbelden meteen honderduit. Daarna volgden nog twee gesprekken: eentje over de telefoon en uiteindelijk na zijn show bij De Vieze Gasten in Gent op 28 oktober.
Ether Music & Film
John Watts brengt in 2003 zijn eerste van (voorlopig) drie bijzondere, extra-muzikale projecten uit en doet dat multimediaal: “Ether Music & Film” is een cd en een road movie. Beide zijn even belangrijk. De totstandkoming van dit project is toch een verhaal apart. Met een aantal eigen composities en een laptop als enig wapen, trok hij naar New York en twaalf Europese steden.
John Watts: “De idee was spontane interactie met lokale muzikanten. Je komt ergens aan, in Antwerpen bijvoorbeeld, en via-via kom je in contact met lokale musici. Soms ken je gewoon al iemand. In het geval van Antwerpen, startte ik bij mijn goede vriend Phil Evans van de groep “Thou” en die troonde me mee naar een café waar een accordeonist speelde. Afhankelijk van de context, laat ik een aantal van mijn nummers horen. Van elk nummer had ik de stem en de groove opgenomen. Dan kozen we een nummer en dat namen we op op mijn laptop. Nee, er is niet echt een verband tussen de sfeer of de inhoud van een nummer en een bepaald land. In Manchester ontmoette ik een orgelspeler in het midden van de nacht. Ik liet hem een hele reeks nummers horen en hij kende er geen één van, maar hij bleef maar spelen en dat nam ik op. Ja, natuurlijk zijn er betere studiomuzikanten, maar daar gaat het niet om. Je weet niet precies wat er zal gebeuren, dat maakt het dus spannend”.
Watts vindt “Ether” een heel bijzonder werkstuk: “Je kan er duizend keer naar luisteren en telkens iets nieuws ontdekken”.
© photo Marc Hoflack
“Ether” op scène reproduceren is quasi uitgesloten, want dan zou er een pak volk uit New York en Europa op de bühne moeten staan en dat kost handenvol geld. “Misschien later”, oppert Watts die nooit voor één gat gevangen zit, “als er meer aandacht is voor mijn werk”. Dan ziet hij een one off concert wel zitten, in het multiculturele en polyglotte Brussel bijvoorbeeld. Een zaaltje van 3000 man volstaat, zo heeft hij al bedacht. Ondertussen kan u zich te goed doen aan de cd én, niet te vergeten, aan de film over deze odyssee.
Real Life Is Good Enough
Terwijl iedereen klaagt over terugvallende verkoopcijfers en overcommercialisering van de populaire muziek, neemt Watts een provocerende, maar innovatie houding aan: in 2005 brengt hij een dubbel-cd met een poëzieboekje uit: “Real Life Is Good Enough”. We hebben recht op zestien nummers, één akoestische en één elektrische set, twee keer acht nummers. Wat opvalt, is ’s mans kunnen om in – ogenschijnlijk – eenvoudige nummers toch heel wat melodie en ritme te steken. Watts noemt de cd “my story”, maar ik zou het eerder zijn standpunt willen noemen. Watts blijft een geëngageerd man, met uitgesproken, partij-overstijgende politieke ideeën. Hij formuleert niet enkel een mening over de grote gebeurtenissen en de wereldomspannende ideeën. Nee, Watts heeft er een handje van weg om van de persoonlijke context van een gewone sterveling te vertrekken en daarrond een universaliseerbaar verhaal op te trekken.
Watts: “Ik had alle songs af, toen ik Sam Walker ontmoette, een jonge kerel - drummer, componist en multi-instrumentalist. We arrangeerden de nummers zoals hij ze speelde. We zijn samen de studio in getrokken”.
Tussennoot: die Sam Walker was Watts’ enige begeleiding tijdens het Gentse concert op 24 mei 2006. Maar wat een “begeleider”! Sam heeft eigen werk uit waar Keys and Chords zeker nog op terugkomt.
It Has To Be
In het begin van 2006 trekt Watts opnieuw door Europa, met de trein. Zijn enige wapens: een laptop en zijn ongelooflijke drang om nieuwe mensen te leren kennen in nieuwe contexten en die te leren begrijpen.
John Watts: “In het geval van ‘Ether’ beschikte ik over songs en zocht ik muzikanten. Nu trok ik Europa rond op zoek naar verhalen die uit het leven gegrepen zijn, real life stories. Na het gesprek, dat we ook filmden, componeerde ik een nummer op basis van het verhaal dat ik had gehoord, dikwijls nog die nacht zelf. In Gent bijvoorbeeld leerde ik een zekere Chris kennen die voor de tv oorlogsreportages had gemaakt. Die vertelde hoe zijn grootmoeder, die een belangrijke rol had gespeeld tijdens het verzet, zijn standpunt over goed en kwaad had bepaald. Ondanks alles, was zijn grootmoeder zeer vergevingsgezind en dat had hem sterk bepaald. In Zwitserland ontmoette ik iemand die over zijn verjaardag begon, omdat zijn broers, die ver weg wonen, er nooit bij kunnen zijn. Dat vertelde hij me op het dak van zijn appartement. In Parijs ging het om een fotograaf, een excentriekeling, die iets speciaals te vertellen had over een hond. In Barcelona vond ik eerst niemand tot ik om twee uur ’s nachts in een bar belandde waar nog echte Catalanen werken. Zo componeerde ik elf nummers.
© photo Marc Hoflack
Omdat het real life stories zijn, is deze plaat een vervolg op ‘Real Life’. Je moet de twee titels ook na elkaar lezen: ‘Real Life Is Good Enough – It Has To Be’. Je kan ook zeggen dat ‘Real Life’ Watts’ verhaal is en ‘It Has to Be’ dat van de mensen die hij ontmoette. Heeft hij geen enkel verhaal moeten weggooien?
Watts: “Nee hoor, ik kreeg er altijd een verhaal uit. Iedereen hééft ook een verhaal, sommige zijn natuurlijk rijker dan andere. In Noorwegen ontmoette ik een vrouw die vroeger graag danste, maar het niet meer deed nu ze kinderen en een gezin had. Het gaat ook over kiezen van energie bij de mensen”.
It Has to Be: mood en politiek
Bestaat er een verband tussen de compositie en de persoon met zijn verhaal?
Watts: “Zeker. Elk lied reflecteert de mood en de persoon met wie ik sprak. Die Noorse vrouw, bijvoorbeeld, houdt van samba en dus heeft het nummer over haar een samba feel. Die kerel in Zürich hield van Joy Division én Neil Young en ik probeerde de atmosfeer van beide te incorporeren. De man in Nederland hield van Burt Bacharach en je hoort in mijn nummer dan ook Bacharach”.
Bestaat er een verband tussen al die verhalen?
Watts: “Het verband, dat ben ik. Het verband bestaat erin dat ik tijdens een gesprek energie krijg van de mensen. Ik ben nooit journalist geweest, maar ik schrijf behoorlijk wat en ik voél wanneer ergens een verhaal in zit. Je voelt dat er een zekere rijkdom en energie in die bepaalde persoon zit die maakt dat je verder wil gaan. Ik ben er zeker van dat zeven geïnterviewden vrienden zullen blijven”.
In tegenstelling tot “Real Life”, klinkt “It Has to Be” niet zo politiek.
Watts: “Klopt, hoewel het nummer over Chris’ verhaal dat wel is. Toch gaat het er om dat het nieuws de gebeurtenissen bepaalt en niet meer omgekeerd. Er wordt gewacht om een gruweldaad te plegen tot de tv-ploegen klaar staan. Noord-Korea wordt ongetwijfeld geleid door een krankzinnige, maar de alarmistische berichtgeving rond die kernproeven was gewoon immoreel. Het nieuws draait meer om kijkcijfers en entertainment, een optreden daarentegen om stijl en inhoud. Weet je, indertijd werd de jeugdcultuur geleid door popmuziek en popmuziek was gebaseerd op ideologie. Nu wordt de jeugdcultuur geleid door mode en zijn de boy bands gebaseerd op imago in plaats van ideologie. Daarom zullen ze ook niet lang meegaan”.
De songs werden in juni 2006 in Parijs opgenomen. In oktober was de cd al uit en startte de aansluitende tournee. Watts keerde voor precies één concert terug naar elk van de elf locaties waar hij de inspiratie voor zijn songs had opgedaan en gaf een concert dat opgebouwd was rond de cd. Per locatie nodigde Watts ook zijn vrienden en de geïnterviewde uit. Cirkel rond.
Daarmee is de kous niet af. Elk gesprek werd gefilmd, mede dankzij de hulp van zijn partner Sarah Vermeersch. Van elk gesprek bestaat nu een filmpje van een minuut of zeven. Er werd dit keer geen dvd uitgebracht, omdat Watts voort wilde maken met de cd gezien de tournee die er op volgde. En attendant, kunnen we terecht op de website van Watts voor een trailer van een tiental minuten.
Poëzie
De studio. Het podium. De straat. Muziek. Film. Een website. Watts communiceert op vele manieren, ook met poëzie. Bij “Real Life” hoort inderdaad “The Poems”.
Watts: “Alles wat ik voelde en dacht heb ik altijd verwerkt tot liederen. Een paar jaar terug begon ik rhyming pieces te schrijven die zonder muziek kunnen. Ik draag de collectie op aan mijn vader en moeder, voor hun humor en vastberadenheid”.
Als ik opmerk dat “A Bomb in Baker Street” mij doet denken aan de Engelse dichter Roger McGough, reageert Watts enthousiast.
Watts: “Dat vind ik een groot compliment, die man is een genie. Als ik twintigste-eeuwse genieën mag noemen op het vlak van Engelstalige humor, dan denk ik aan Spike Milligan en McGough. Los van de humor, gaat dit gedicht ook over mensen die niet willen geloven wat er gebeurt. Want wat echt gebeurt, zou hun leven kunnen verstoren en hun leven mag natuurlijk niet verstoord worden! Het gedicht “Adrift” (met de ongelooflijke regel “The wisdom bank is deep in debt” – EB) gaat inderdaad over ouderen die wijsheid doorgeven aan jongeren - hier, maar ook in veel culturen in de derde wereld. Wij rebelleerden inderdaad tegen onze ouders, maar vaak wordt de wijsheid doorgegeven door de grootouders aan de kleinkinderen, the greyheads. Helaas bestaat er een enorme kloof tussen de generaties. Ik ben gelukkig opgegroeid tussen mijn grootouders”.
Het verband
Watts: “Er is een duidelijk verband tussen die drie projecten. De drie cd’s, de film en de poëzie maken deel uit van hetzelfde project en dat project gaat over zoeken”.
Eddy Bonte (met dank aan Brecht)
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op www.keysandschords.com, november 2006
Interview afgenomen a) over de telefoon op 08/08/2006 en b) na de show bij De VIeze Gasten, Gent, 28 oktober 2006.
Dank aan Mark Hoflack voor de foto's
© photo Eddy Bonte